Valkiria Network | V-Game | Gry komputerowe | Ogniem i Mieczem | Gry fabularne | Dzikie Pola | Neuroshima | Świat Mroku | Warhammer
Film | Star Wars | Literatura | Andrzej Pilipiuk | Jacek Komuda | Zmierzch | Komiks | Planszówki | Karcianki | Wędrowycz | Bitewniaki | II wojna światowa
Valkiria - Polub nas na Fejsie
  
Niezbędnik Sarmaty. Pieśni, dumy, polonezy - recenzja
 04-07-2007, 22:47
 Mol
 8585 x przeczytano

Dawno temu znalazłem na półce w domu kasetę magnetofonową opatrzoną tytułem Śpiewniczek sarmacki. Odkąd ją przesłuchałem, stałem się gorącym miłośnikiem twórczości pieśniarza Jacka Kowalskiego - zarówno jego własnych dzieł, jak i tych zaczerpniętych z przeszłości, a przez niego wykonywanych.

Całkiem zaś niedawno moja żona sprawiła mi wielką przyjemność. Na urodziny otrzymałem od niej Niezbędnik Sarmaty. Pieśni, dumy, polonezy - książkę napisaną przez Kowalskiego, z dołączonym CD, które nagrał wraz z Klubem św. Ludwika. Całość naprawdę pięknie wydana, w twardej oprawie, opatrzona licznymi, czarno-białymi ilustracjami – reprodukcjami obrazów czy rycin z okresu Rzeczpospolitej Obojga Narodów (i nie tylko). Płyta została przyklejona od wewnątrz do okładki w grubej, lakierowanej kopercie. Wizualnie robi to bardzo dobre wrażenie, ale co tam wygląd zewnętrzny - najważniejsza jest treść!

Sama książka składa się z trzech części. Pierwsza, czyli Obrona Sarmacji to m.in. krytyka pokutującego współcześnie sposobu postrzegania kultury okresu I Rzeczpospolitej – zazwyczaj z założenia negatywnego, często negującego jej znaczenie, pogardliwego. Ale także dla odmiany tego skrajnie pozytywnego, niewidzącego i bagatelizującego wszelkie wady.

Kowalski proponuje, żeby wreszcie uczciwie i bez kompleksów podejść do sarmackości, bez której nie istniałaby nasza współczesna kultura, postarać się ją zrozumieć i wreszcie zaakceptować. Analizuje cechy społeczeństwa szlacheckiego, biorąc je w obronę, ale nie udając, że wad nie miało – niemal każdy z podrozdziałów ukazuje dwie strony medalu, co widać już po ich tytułach, np. Pobożność czy zabobon, Mądra prostota czy głupie prostactwo. Takie podejście do sprawy przypada do gustu, choć ciekawi mnie, czy autorowi udałoby się przekonać osoby niechętnie nastawione do kultury sarmackiej...

Druga część to Uświetnienie Sarmacji. Mamy tu do czynienia ze swoistą wędrówką przez historię Rzeczpospolitej Obojga Narodów – od jej narodzin, po upadek - szlakiem twórczości literackiej jej obywateli. W tej części znajdują się także analizy zamieszczonych potem na płycie utworów. Kowalskiemu udało się mnie zaintrygować, właśnie dzięki umiejscowieniu tekstów pieśni w kontekście kulturowym i historycznym. Ułatwia to zrozumienie zarówno samych utworów, jak i sarmackości w ogóle.

Wreszcie docieramy do trzeciego rozdziału, noszącego taki tytuł, jak cała książka: Niezbędnik Sarmaty. Znajdują się w nim wspomniane teksty w całości, wraz z komentarzem. Do tego krótkie wyjaśnienie doboru utworów. Zamysł Kowalskiego był bowiem taki, by Niezbędnik stał się przekrojem przez twórczość literacko-muzyczną Sarmatów – i tak też rzeczywiście jest.

Pozostaje mi napisać słów kilka o płycie, a to już zupełna rewelacja. Znajdziemy tu pieśni żołnierskie, miłosne, nostalgiczne dumy, a także polonezy i inne staropolskie tańce, wreszcie wesołe pijackie przyśpiewki i przeróżne inne utwory (np. religijne). Wybornie się nadają do śpiewania i jestem pewny, że przy każdej możliwej okazji będę je amatorsko wykonywał z przyjaciółmi - Sarmatami.

Nie mam wątpliwości, że tych, którzy pokochali twórczość Kowalskiego przekonywać nie muszę. Ale Niezbędnik Sarmaty, jak sama nazwa wskazuje, jest też pozycją obowiązkową dla wszystkich miłośników i fascynatów kultury Rzeczpospolitej Obojga Narodów i naszej historii – nawet jeśli nie znają wcześniejszych dzieł autora. Mam też nadzieję, że mimo wszystko Kowalskiemu uda się przekonać także wielu sceptyków i krytyków Sarmacji, którzy zrozumieją, że stanowi ona fundament polskości.

Dodam tylko, że Niezbędnik ma być pierwszym tomem serii Polski śpiewnik historyczny. Ciekawe, co nas więc jeszcze w tym cyklu czeka?

Lista utworów:
1.    Piesń o kole rycerskim (XVI w.)
2.    Adam Czahrowski, Duma ukrainna (przed 1599)
3.    Joachim Bielski, Pieśń nowa o szczęśliwej potrzebie pod Byczyną (1588)
4.    Idzie żołnierz (XVI-XIX w.)
5.    Ks. Stanisław Grochowski, Pieśń hetmanowi Janowi Zamoyskiemu (1588)
6.    Przydumek panom Francuzom (1666)
7.    Polski (Oj Mazure proszu tia) (XVIII w.?)
8.    Gaetano Gastodi i Anonim, A laeta vita po polsku (1614)
9.    Toasty (XVIII w.)
10.  Polonezy (XVII/ XVIII w.)
11.  Hiacynt Przetocki, Pieśń o zajączku (I poł. XVIII w.)
12.  A kiedy myśliwy (XVIII w.?)
13.  Mikołaj Sęp-Szarzyński, Do Kasie (przed 1581 i XVII w.)
14.  Śmiertelne gwiazdy (1630)
15.  Pieśń (Jeszcze Słońce) (I poł XVII w.)
16.  Sarabanda (I poł. XVII w.)
17.  Adam Władysławiusz, Taniec wtóry (pocz. XVII w.)
18.  Tańce (XVII w.)
19.  Spór diabła z aniołem o duszę grzesznika (XVII/ XVIII w.)
20.  Dominik Rudnicki, Taniec śmierci ( pocz. XVIII w.)
21.  Pieśń żołnierska o Najświętszej Maryi Pannie (konfederatów barskich, 1769)
22.  Pieśń o świętym Józefie (XVIII w.)
 

Autor: Łukasz „Mol” Pleśniarowicz
Redakcja: Marcin „Sharn” Byrski


Niezbędnik Sarmaty. Pieśni, dumy, polonezy



 
Autor: Jacek Kowalski
Tytuł: Niezbędnik Sarmaty. Pieśni, dumy, polonezy
Wydawca: Fundacja św. Benedykta
Liczba stron: 232
Wymiary: 153x247 mm
Oprawa: twarda
ISBN: 978-83-88481-52-9

Informacje dodatkowe:
 
 

Ocena:
 
Ogólna
90%
 
Ocena końcowa: 90%
 

Skomentuj:
Nie posiadasz uprawnień by dodawać komentarze.
   

* * * * *

Witamy w terminalu Militarnej Sieci Valkiria! Wszystkim rekrutom przypominamy o obowiązku rejestracji swych danych w celu podjęcia służby w siłach zbrojnych MSV.

Życzymy miłego dnia!


* * * * *

Kwatermistrz poleca!

Hajda na Dzikie Pola!
Złap Waszmość za szablę i ruszaj z nami na Dzikie Pola. To już druga edycja najbardziej sarmackiej gry na świecie!

* * * * *

Arena Gier do ataku!

Zachęcamy do odwiedzin w naszym nowym terminalu o kodowym oznaczeniu Arena Gier, w którym znajdziecie informacje o grach komputerowych i tematach pokrewnych

gry.valkiria.net


* * * * *

Kwatermistrz poleca!

Jeszcze dziś zamów nową Neuroshimę 1,5! Nie czekaj na apokalipsę!


* * * * *

Żołnierzu! Dokonując zakupów w V-Sklepie i niezależnych placówkach handlowych rozmieszczonych w całej Galaktyce nie zapominaj o wiernych sojusznikach Militarnej Sieci Valkiria!

Alianci Valkirii
Intel Polska
Cinema City
HP


Profil użytkownika
Pseudonim

Hasło

Zapisz login

Przypomnij hasło!
Rejestracja

Szukaj

Nowości w V-Sklepie




Na służbie:
Żołnierze: 0

Cywile: 23

Statystyki wizyt:
Wizyty: 3284391
Dziś gości: 433
Ten miesiąc: 10146
Rekord gości: 43842
Gości wczoraj: 397